Ben je ondernemer of een lanterfanter?

Als je een willekeurige ondernemer vraagt naar de kenmerken van een ondernemer, dan komen daarbij de volgende aspecten naar voren. Ondernemerschap staat voor creativiteit, vernieuwend, altijd met de tijd meegaan, bereid risico’s te nemen, niet kijken op een uurtje meer of minder werken. Als je dat niet bent of doet ben je geen goede ondernemer.

Een definitie van lanterfanter is: iemand die zijn tijd doorbrengt zonder iets degelijks uit te voeren. Synoniemen zijn: flierefluiter, lanterfant, leegloper.

Bij een ondernemer denk je niet tegelijkertijd aan een lanterfanter.  Maar zijn hiervoor genoemde karaktereigenschappen voldoende voor ondernemerschap in de inkomstenbelasting? Ondernemerschap in de inkomstenbelasting levert namelijk een aantal aftrekposten op, waardoor je minder belasting betaalt dan wanneer je wat bijverdiensten hebt waarvoor je niet als ondernemer wordt aangemerkt. Als ondernemer kun je je kosten van je opbrengsten aftrekken,  kom je in aanmerking voor de een aftrekpost op je winst van 14% onder de MKB winstvrijstelling en als ook nog  1225 uur of meer per jaar (en meer dan 50% van je tijd) aan je onderneming besteedt, kom je wellicht voor de inkomstenbelasting in aanmerking voor zelfstandigen- en startersaftrek. De aftrekposten van de opbrengst kunnen tot duizenden euro’s oplopen. Dus al met al kan er van de gerealiseerde omzet relatief weinig te belasten overblijven. Zeker in vergelijking tot looninkomsten.

Voor de belastingheffing gelden meer criteria om als ondernemer te worden aangemerkt: het moet gaan om: “een organisatie van kapitaal en arbeid die deelneemt aan het economisch verkeer met het doel om winst te maken” Ja, ja, dan ligt de lat toch wat hoger dan ondernemend en creatief zijn.

Waar moet je dan aan denken? Hierna licht ik een aantal criteria toe aan de hand van een feitelijke situatie.

Voorbeeld 1: Bed and Breakfast “De Lanterfanter” deel 1
Madelon woont op een mooi plekje aan de rand van het bos op de Veluwe. Dagelijks trekken veel fietsers voor haar deur langs die zich vergapen aan het pittoreske plaatje en genieten van de boslucht. Madelon heeft deels haar betaalde baan verloren en overweegt een aantal kamers in haar huis geschikt te maken voor overnachtingen voor voorbijkomende fietsers. Ze gaat aan de slag. Ze schildert de twee kamers die ze daarvoor bedoeld heeft, koopt nieuwe bedden, stoeltjes, tafeltjes, handdoeken. Ze zorgt voor extra sanitair. Om bekendheid te geven aan haar pension laat ze een website maken en ze meldt zich aan bij “Vrienden op de fiets”. Al met al heeft ze toch al voor een aantal duizenden euro’s kosten gemaakt voordat ze kan beginnen en ze is er druk mee.  Het eerste jaar komt ze niet uit te kosten, ook niet als ze de kosten van de bedden, website etc. afschrijft over meerdere jaren.

Wat te doen met de aangifteinkomstenbelasting? Kan Madelon die kosten die ze heeft gemaakt aftrekken van het inkomen dat ze in dat jaar in loondienst heeft verdiend?

Madelon voldoet aan het de volgende criteria van ondernemerschap:
- Ze heeft kapitaal (lees: geld) ingebracht, geïnvesteerd;
- Ze heeft arbeid ingebracht, want ze heeft heel hard gewerkt om alles klaar te krijgen en vervolgens de gastenkamers schoongemaakt, gezorgd voor ontbijt, de website onderhouden;
 - Ze loopt ondernemersrisico, want het is maar de vraag hoeveel mensen er langs zullen komen, of ze zullen betalen;

Het criterium dat voor twijfel zorgt is deze: kan Madelon redelijkerwijs winst ver wachten? Zo niet, dan zal de fiscus het zien als een uit de hand gelopen hobbyen zijn de kosten niet aftrekbaar. Let op, het hoeft niet meteen winstgevend te zijn, als het maar na een redelijke termijn maar winstgevend wordt. Wanneer dat voldoende is, is niet zwart-wit. Madelon zal waarschijnlijk pas achteraf na een jaar of vijf kunnen zeggen of het al dan niet winstgevend is geworden. De belastingdienst heeft ook het voordeel dat ze achteraf pas de feiten en ontwikkelingen kan beoordelen.

Een tweede aandachtspunt is de verwijzing op de website van “Vrienden op de fiets”. Die website geeft aan dat je als gast overnacht bij particulieren. Dat versterkt het pleidooi van Madelon voor ondernemerschap niet.

N.B. Of Madelon de uren haalt, is niet van belang voor het feit óf ze ondernemer is. Dat urencriterium is alleen van belang voor een extra aftrekpost. Met twee te verhuren kamers zal ze het urencriterium hoogstwaarschijnlijk niet halen. Ook is van belang hoeveel uren Madelon in loondienst werkt.

Voorbeeld 2 Pension “ De Lanterfanter”
Madelon ziet na een jaar in dat met maar twee kamers in de verhuur het niet voldoende op zal brengen. Het moet grootschaliger. Bovendien is het aantal uren dat ze in loondienst werkt ingekort. Ze gaat op het weiland naast haar huis een grote houten blokhut bouwen die onder te verdelen is voor meerdere huurders en voor groepen. De investering is groter, maar de opbrengsten ook, verwacht Madelon.

Madelon biedt de accommodatie nu op meerdere verhuurwebsites aan. Ze levert ook lunchpakketten en groepen kunnen ook diners bijboeken.

Wat vind je? Is Madelon ondernemer? In heel veel opzichten zeker wel. De vraag blijft: is er sprake van een reële winstverwachting.

Daarom is het van belang om een zo goed mogelijk onderbouwde prognose te maken van de opbrengsten en kosten als je van je pensionactiviteiten wilt gaan leven of als dat in ieder geval een aanvulling van je inkomen moet worden.

Bovendien worden er dan ook extra eisen aan je boekhouding gesteld. Het is dan van belang om je prognoses door een adviseur te laten beoordelen of je met alles rekening hebt gehouden.

Voorbeeld 3 Bed and Breakfest “De Lanterfanter” deel 2
Madelon heeft in het derde jaar in de gaten dat zij met haar looninkomsten meer kan verdienen dan door zich helemaal een slag in de rondte te werken met het pension. Overnachtingsgelegenheid wordt het belangrijkste en de werkzaamheden zoals boekingen, ontbijt, linnengoed en schoonmaak gaat ze inhuren van een bemiddelingsbureau. Dit levert een leuke bijverdienste open als Madelon op vrijdagavond moe thuis komt, kan ze rustig zèlf gaan lanterfanten of even gezellig een praatje maken met haar betalende lanterfanters.

De blokhut maakt geen deel uit van haar eigen woning, dus de waarde van de blokhut vermindert met de schuld die daarop rust, vormt voor Madelon vermogen in box 3. Wat Madelon van de inkomsten verminderd met de kosten overhoudt, hoeft ze geen inkomstenbelasting meer af te dragen. Een aandachtspunt is wel dat vanaf 2017 er oplopende tarieven gelden voor de belastingheffing over vermogen in box 3.  Daarover een andere keer meer.

Let op, voor de omzetbelasting kan dat anders zijn, maar dat gaat dit artikel te buiten. Zie hiervoor elders op de website van IamB&B.

Conclusie
De feiten zijn allesbepalend of de dobbelsteen op de kant valt van het ondernemerschap of de kant van een veredelde hobby. Een andere zijde van de dobbelsteen is onderdeel van de eigenwoningregeling. Weer een andere kant is de zijde van het vermogen in box 3. Het verschil met een dobbelsteen is dat de feiten wel een definitieve kant op wijzen, al kan de dobbelsteen soms doorrollen naar een andere rubriek.

 

Bina Schouwstra werkt bij  KRC Van Elderen accountants | belastingadviseurs . Als middelgroot accountantskantoor onder andere gevestigd aan de Strawinskilaan in Amsterdam, verlenen zij voornamelijk diensten aan het MKB. Binnen dat team van betrokken en enthousiaste belastingadviseurs is Bina werkzaam als senior belastingadviseur

 

 

 

Iamb&b hanteert een grote zorgvuldigheid in voorlichting over gemeentelijke- en fiscale regels maar aan dit blog kunnen geen rechten worden ontleent. Elke situatie is uniek en wij adviseren iedereen om zelf fiscaal advies in te winnen bij een belasting adviseur. Meer informatie vind je op de site van de belastingdienst